Tank ve Siloların Yıldırımdan Korunması

Tank ve silo sistemleri uzun ve sivri yapıları nedeniyle yıldırım darbeleri için çekici bir unsur olmuştur. Dahası tank ve silo sistemleri genellikle yanıcı ve patlayıcı malzemeler taşırlar. Gübre tesisleri, çimento üretim fabrikaları, petrol dolum tesisleri vb yerler özellikle tehlikeli yerlerdir ve bu tesisler IEC 62305 standardına uygun bir biçimde yıldırımdan korunmalıdır. Aksi taktirde aşağıdaki görselde olduğu gibi istenmeyen durumlar ortaya çıkabilir.

Tank ve silolar bulundurduğu tehlikelerden ötürü IEC normlarına göre yıldırımdan korunmalıdır.

1-Dış Yıldırımlık Sistemi

Silo ve tanklarda mevcut riski en aza indirmek için aktif uçlar yerine pasif uç seçimi daha doğru olacaktır. Aktif uçların yayacağı iyonize sistem tesisteki riski arttıracaktır. Yıldırım risk analizi yapıldıktan sonra yuvarlanan küre metoduna göre bir koruma alanı oluşturulması en doğru yöntem olacaktır. Yine bölge ise exproof bir ortam ise exproof ürünler seçilmesi doğru olacaktır.

Yuvarlanan küre metodu ile IEC 62305 standartına göre doğru koruma yapılabilir.

Yukarıdaki görselde 3 farklı silo için binanın yapısına göre bir tasarım yapılmıştır. Üç tasarımda IEC 62305-3 bölümdeki detaylara uygun olarak hesaplanmıştır.

İzoleli İletken

Patlayıcı ve yanıcı tesis olan tank ve silolarda yine izoleli iniş iletkenleri kullanmak gereklidir. Bölge yapısına göre 200 kA’e kadar dayanıklı izoleli iletken seçilebilir. Yine ex bölgeler için tasarlanmış yıldırım iniş iletkeni bu tesislerde kullanılabilir. İzoleli iletken seçiminde aşağıdaki unsurlara dikkat edilmelidir.

• Öncelikle kullanılan alanın özelliğine göre izoleli iletken seçilmelidir.
• Yakalama Ucu sistemi özellikle metal yüzeylerde yalıtımlı olmalı ve iletken içten geçmeli olmalıdır.
• İzoleli iletken kroşeleri ex proof ve korunma bölgesi zone durumuna göre S koruma mesafeli olarak seçilmelidir.
• İletken yüzeyi mutlaka topraklanmalıdır.

• İletken yakalama ucu içerisinde topraklanmalı ve yakalama ucu yalıtımlı alanı minimum 1500 mm mesafede olmalıdır.
• İletken sınırsız uzunlukta binadan indirilemez, empedans kayıpları mutlaka hesaplanmalıdır.
• İletken Zone 1 ve Zone 2’de kullanım uygunluk sertifikalarına mutlaka sahip olmalıdır.

Spark Gap ve Eş Potansiyel

Yine dış yıldırımlık sistemi spark gap parafudr ile eş potansiyele alınmalıdır. Bu hem gelen darbelerin daha ilk aşamada sönümlenmesini sağlayacak hem de tesisde oluşabilecek direnç farklılıkların önüne geçecektir.

Biyogaz tesislerinin yıldırımdan korunması

İç Yıldırımlık

İç Yıldırımlık sistemleri yine tesisteki elektriksel koruma için şarttır. Tesis boyunca ana pano koruma, tali pano koruma ve hassas sistemlerin korunması gereklidir.