Yıldırımdan korunma sisteminin seviyesi tahminle belirlenmez. Hangi yapının hangi düzeyde korunması gerektiği, TS EN / IEC 62305-2 standardına göre yapılan risk analiziyle hesaplanır. Bu sayfadaki araç, yapınızın risk profilini hızlıca görmeniz için hazırlanmış bir ön değerlendirme aracıdır.
Risk Analizi Neden Gerekli?
İki komşu bina, aynı sokakta, aynı yükseklikte olabilir; yine de ihtiyaç duydukları koruma seviyesi farklı olabilir. Birinin içinde on kişi çalışıyor, diğerinde iki yüz; birinde standart ofis ekipmanı var, diğerinde durduğunda üretimi durduran bir kontrol sistemi. Risk, yapının kendisinden çok içindekilerle ilgilidir.
Bu nedenle standart, "şu yükseklikteki binaya şu sistem" gibi basit bir kural koymaz. Bunun yerine yapının konumunu, boyutlarını, malzemesini, kullanım amacını, içindeki insan ve ekipman yoğunluğunu ve bölgedeki yıldırım yoğunluğunu birlikte değerlendirerek sayısal bir risk değeri üretir. Bu değer, standardın kabul edilebilir saydığı sınırın üzerindeyse koruma önlemi zorunlu hale gelir.
Dört Farklı Risk Değerlendirilir
TS EN / IEC 62305-2, yıldırımın yol açabileceği kaybı dört başlıkta ele alır. Her yapı için hepsinin hesaplanması gerekmez; hangi risklerin geçerli olduğu yapının niteliğine göre belirlenir.
Can Kaybı Riski
İnsan hayatının kaybı ya da kalıcı yaralanma riski. Her yapı için değerlendirilir ve en düşük tolerans sınırına sahip olan risktir.
Hizmet Kaybı Riski
Kamuya sunulan hizmetin kesintiye uğraması. Enerji dağıtımı, haberleşme, su temini ve benzeri altyapı tesislerinde geçerlidir.
Kültürel Miras Kaybı
Yeri doldurulamayacak değerlerin kaybı. Müzeler, tarihi yapılar ve arşivler için değerlendirilir.
Ekonomik Kayıp Riski
Yapının, içindekilerin ve üretim kaybının maddi karşılığı. Koruma yatırımının fayda-maliyet analiziyle birlikte değerlendirilir.
Hesaplamada Neler Dikkate Alınır?
- Yapının boyutları — Uzunluk, genişlik ve yükseklik; yakalama alanını belirler
- Konum ve çevre — Yapının çevresindeki diğer yapılar ve arazi durumu
- Bölgedeki yıldırım yoğunluğu — Yılda kilometrekareye düşen yıldırım sayısı
- Çatı ve duvar malzemesi — Yangın riskini ve iletkenliği etkiler
- Kullanım amacı — Konut, ofis, sanayi tesisi, hastane, okul, veri merkezi
- İçindeki insan sayısı ve kalış süresi — Can kaybı riskinin temel girdisi
- Yangın yükü ve patlama riski — Tesiste bulunan malzemelerin niteliği
- Bağlı hizmet hatları — Enerji, telekom ve veri hatlarının giriş biçimi
- Mevcut koruma önlemleri — Varsa dış yıldırımlık, parafudr ve topraklama durumu
Sonuç: Koruma Seviyesi (LPL)
Hesabın çıktısı, yapıya uygulanması gereken Yıldırımdan Korunma Seviyesi'dir. Standart dört seviye tanımlar; seviye yükseldikçe yakalama sistemi sıklaşır, koruma daha kapsamlı hale gelir.
| Seviye | Yuvarlanan Küre Yarıçapı | Örgü Aralığı | Tipik Uygulama |
|---|---|---|---|
| LPL I | 20 m | 5 × 5 m | Patlayıcı madde tesisleri, kritik altyapı, hastaneler |
| LPL II | 30 m | 10 × 10 m | Sanayi tesisleri, okullar, veri merkezleri |
| LPL III | 45 m | 15 × 15 m | Ticari yapılar, ofis binaları, depolar |
| LPL IV | 60 m | 20 × 20 m | Düşük riskli yapılar, konutlar |
Yakalama uçlarının yerleşimi bu değerlere göre belirlenir. LPL I'de 20 metrelik bir kürenin yapıya değebildiği her nokta korumasız kabul edilir; LPL IV'te bu yarıçap 60 metreye çıkar. Aradaki fark, yakalama sisteminin sıklığını doğrudan etkiler.
Bu Araç Ne Yapar, Ne Yapmaz?
Hesaplayıcı, yapınızın risk profili hakkında hızlı bir ön fikir verir ve hangi koruma seviyesinin gündeme geleceğini gösterir. Ancak resmî bir risk analizi raporunun yerini tutmaz.
TS EN / IEC 62305-2 kapsamında hazırlanan risk analizi; saha incelemesi, mimari ve elektrik projelerinin değerlendirilmesi ve mühendis onayı gerektirir. Projelendirme, ruhsat ve denetim süreçlerinde bu rapor esas alınır. Ön değerlendirmeniz risk olduğunu gösteriyorsa, bir sonraki adım için bizimle iletişime geçin.
Yapınızın yıldırım riskini TS EN / IEC 62305-2 basitleştirilmiş yöntemine göre hesaplayın. Dört adımda sonuç alırsınız; hiçbir bilgi göndermeden önce sonucu görürsünüz.
