2000 Rakım ve Üzerinde Bulunan Tesislerde Yıldırımdan Korunma Önerileri

Ülkemizde yıldırım sayıcı ve şiddeti her geçen gün artmaktadır. Son 2 yılda 4 kat artan yıllık yıldırım düşen sayısına paralel olarak yıldırım darbesinin şiddetinde ciddi oranda artmaktadır. 100ka bandında baz alınan yıldırım kiloamper değeri 400kiloamper seviyelerine dayanmış durumdadır. Uzun süre yağmayan yağmurlar kümülüs bulut türünün en tehlikelisi olan süper hücre bulutlarının etkisiyle dakikada binlerce yıldırım darbesi bırakabilmektedir. Ülkemiz açısından yıldırım konusundaki tüm bu olumsuzluklar 2000 rakım ve üzeri bulunan tesislerde çok daha fazla risk oluşturmaktadır ve nitekim bu tesisler için yıldırım kronik bir problem halini almış durumdadır.

 Kronik Yıldırım Sorunu Yaşayan Sahalar:

*GSM Kuleleri
*Telekom Kuleleri
*Rüzgar Santralleri
*Vericiler
*Radarlar
*Haberleşme Kuleleri
*Askeri Gözlem Sistemleri
*Teleferik Sistemleri
*Orman Gözetleme Kuleleri
*TV ve Radyo Antenleri
*Yüksek Konumda Bulunan Güneş Enerji Santralleri
*Jemus,112 gibi Kamusal Haberleşme Kuleleri

Bu sahalar konumları itibariyle genellikle dağlık alanlarda en üst noktalarda konumlandırılmaktadır. Adeta bulutların içerisinde olan bu sahalar yıldırım darbesinin direk yada dolaylı yoldan sistemlere gelmesi sonucunda ciddi sorunlar yaşarlar. Yıldırım direk kule üzerine düşmese kuleden 2km bir alana düşse ,yada komşu kuleye düşse yine ilgili lokasyonda bulunan tüm sistemlere zarar vermektedir. Bu sahaların kritik önemde olması ve 7/24 çalışma zorunlulukları bulunması nedeniyle her yıldırım düştüğünde müdahale edilip sahanın yeniden ayağa kalkmasını sağlamak gerekmektedir. Fakat normal bir yaz sezonunda bile sahaya ulaşmak çok zorken, kış şartlarında sahalara çıkılması oldukça zordur çoğu zaman sektör çalışanları binlerce metre yukarıya yürüyerek tırmanmaktalar ve yıldırım sonucu oluşan arızayı düzeltmektedirler. Ancak bu bir kısırdöngüdür bu kadar emek sonucu 1 gün sonra yıldırım aynı lokasyona yeniden zarar verebilmektedir. Bu nedenle yıldırım problemini ulaşımı zor ve stratejik öneme sahip 2000 rakım ve üzeri sahalarda doğru, profesyonel ve kesin çözüm getiren ürün ve sistemlerle koruma altına almamız gerekmektedir.
Örneğin bir GSM kulesi yıldırım sonucunda generatör, rectifier, akü, dc ve ac enerji hatları, koaksiyel hatları gibi birçok noktadan zarar alabilmektedir. GSM operatörleri hem sistem değişimi hem de saha operasyon maliyeti olarak ciddi bir bütçeyi yıldırım hasarlarına ayırmaktadır. Müşteri memnuniyetsizliği ve yaşanan sistem aksaklıkları da güven kaybına yol açabilmektedir.

Kronik yıldırım alan tesislerde çözüm nedir?

IEC normları uyarınca tüm tesislerde Alçak gerilim parafudr, topraklama, dış yıldırımlık ve eşpotansiyel adımları mutlaka sağlanmalıdır. Ancak kullanılan teknoloji ve sistemler tesis özelliklerine uygun olmalıdır. Yıllardır kullanılan pano tipi din rail alçak gerilim parafudrları yıldırım şiddeti ve sayısı artan bu tesislerde ETKİSİZDİR! Maksimum 100ka ve kapasitesinde belli sayıda koruma sağlayan klasik parafudrlar 200ka ve binlerce kez düşen darbelerde etkisiz kalmakta aksine patlayarak yangın riski oluşturmaktadır. Her yıl milyonlarca Türk lirası bu ürünlere koruma ümidiyle bağlanmaktadır. Ayrıca çok iyi bir topraklama isteyen klasik parafudrlar kayalık zeminde, dağlık arazide etkisiz kalmaktadır. Klasik Alçak gerilim parafudrları birçok uygulama için gereklidir ve önemlidir. Ancak 100ka üzeri darbe alabilecek ve seri boşalmalara sahip bu tesislerde standartı gereği çaresiz kalmaktadır.

2000 rakım üzeri kronik yıldırım hasarı alan tesislerde raycap rayvoss sistemi kesin çözümdür!

Klasik parafudrlara kıyasla 4 kat daha fazla koruma sağlayabilen, klasik parafudrlardan 100kat daha hızlı devreye giren ve 1sn de darbeyi üzerine alabilen, sınırsız sayıda koruma sağlayan,10 yıl garantili,20 yıl yaşam ömürlü Raycap Strikesorb teknolojisine sahip Rayvoss sistemi bu tesisler için yıldırıma karşı kesin çözümdür. Yılkomer olarak birçok sahada sistemleri koruma altına alıyoruz. Dünya geneli Raycap referansları haricinde ülkemiz genelinde en kritik tesislerde RAYCAP RAYVOSS sistemi ile yıldırım darbelerine karşı kesin çözüm bulduk. Çok zorlu sahalarda kronik yıldırım sorunlarını bu ürünle çözdük. Amacımız ürün satışından ziyade siz değerli müşterilerimize uzmanlık alanımızla ilgili çözüm sunmak ve sorununuzu çözmektir ve samimiyetle belirtiriz ki yıldırım riskine karşı yaşayacağınız olumsuzlukları kalıcı olarak engellemenin tek çözümü Raycap Rayvoss sistemidir.

Raycap strikesorb sistemi birçok farklı koruma ürününe sahiptir. Genel olarak bir kule de Trafo, Ana giriş panosu, generatör giriş-çıkış, DC baralar, Haberleşme ve Koaksiyel hatları koruma altına alınmaktadır. Bir tesis için 7-8 farklı noktaya Strikesorb sistemi ile koruma yapılmaktadır. Rayvoss sistemine topraklama bağlantısı yapılması yeterlidir ancak düşük bir direnç değeri zorunluluğu yoktur. Bu da tesise topraklama yatırımını yapmamızı zorunlu kılmaz. Doğru seçilecek ürünlerle doğru bir montaj sonrasında tesisi kesin olarak koruma altına almak mümkündür. Sisteme in-line ve paralel bağlanabilme özellikleri ile çeşitlilik sunan strikesorb teknolojisi özellikle seri bağlantıda darbenin gideceği alternatif bir yol bırakmaz.

Rayvoss Sisteminin doğru çalışabilmesi için tesiste EŞPOTANSİYEL sistem olmak zorundadır. Strikesorb teknolojili generatör, ana pano, dc hatların korunması için doğru ürünlerin seçimi doğru bir keşifle bağlantılıdır. Bu nedenle korunacak tesis için bir ön keşif çalışması, ürün seçimi ve uygulama adımları konusunda uzman kişiler tarafından yapılmalıdır.

Elektriksel sistemlerin Raycap Rayvoss sistemi ile korunmasına ek olarak tesiste doğru bir eşpotansiyel olmalı ve topraklama bağlantılarının yapılmış olması gerekli notlarını yukarıda belirtmiştik.

Ek olarak bizler için önemli bir detayda kule ve tesislerin dış yıldırımdan korunmasıdır. Bu alanlarda özellikle metal kulelerde yıldırım iniş iletkeni kesinlikle İZOLELİ seçilmelidir. Darbenin kuleden izole edilmesi çok önemlidir ve bunu da ancak İZOLELİ PASİF YAKALAMA UÇLARI ile sağlayabiliriz. İzoleli yakalama uçları, izoleli iniş iletkeni, antikorozif bağlantı elemanları, spark gap sönümleyici ile tasarlanacak dış yıldırımdan korunma sistemi ile darbeyi tesis ile muhatap etmeden deşarj edebilecek, sönümleyerek toprağa verecek ve eşpotansiyelde parçalara ayrılmış olan darbe kolaylıkla sistemde strikesorb sistemi ile sönümlenecektir. Yılkomer bu noktada GROMTOR markalı izoleli yakalama ucu, izoleli yıldırım iniş iletkeni ve bağlantı elemanları ile en güvenli Yıldırımdan korunma sistem uygulamasını taahhüt etmektedir.

Yıldırımdan korunma tasarımı ve ürün seçimi bu teknik makaleye sığdırılamayacak kadar hassas detaya sahiptir. Bu nedenle tesis özelinde keşif ve tasarım oldukça önemlidir. Yılkomer hem strikesorb, hem de izoleli sistemlere ürün gamında sahiptir. Keşif sonrası tesisleri kendi uzman ekiplerimiz ile koruma altına almaktayız. Konuyla ilgili soru ve detaylı bilgi taleplerinizi info@yilkomer.com adresinden bizlere ulaşarak ulaştırabilirsiniz.

Unutmayın Yılkomer ‘Değerlerinizi Korur’ !