Klasik yıldırımdan korunma sistemleri yıldırımı engellemez; düşeceği noktayı belirleyip akımı kontrollü biçimde toprağa aktarır. Yıldırım engelleme sistemleri ise farklı bir yaklaşım izler: koruma alanındaki elektrik alanı dengeleyerek, güçlü bir deşarjın oluşması için gereken yük birikiminin önüne geçmeyi hedefler.
Yılkomer, bu alandaki yaygın teknolojilerden CMCE (Sertec S.R.L.) sisteminin Türkiye çözüm ortağıdır. Kronik yıldırım sorunu yaşayan, düşme sıklığı yüksek ve doğrudan darbenin sonuçlarının ağır olduğu tesislerde bu teknolojiyi klasik korumaya ek bir katman olarak konumlandırıyoruz.
CMCE Sistemi Nasıl Çalışır?
CMCE, üreticinin tanımıyla pasif bir elektrik alan dengeleyici sistemdir. Enerji beslemesi gerektirmez; çalışma prensibi atmosferik yük hareketinin nötralize edilmesine dayanır.
Fırtına bulutunun alt yüzeyinde yoğunlaşan yükler, yerdeki karşıt yüklerle birlikte bölgesel bir elektrik alanı oluşturur. Yıldırım, bu alan kritik eşiği aştığında meydana gelir.
Ürün üzerindeki çok sayıda elektrik alan kompansatörü, koruma alanı içindeki iyon hareketini sürekli dengeler. Her kompansatör topraklama sistemine bağlıdır ve eş zamanlı çalışır.
Biriken yük, tek bir güçlü deşarj yerine miliamper mertebesinde kılcal deşarjlarla toprağa aktarılır. Böylece kutuplaşmanın güçlü bir birleşmeye ulaşması hedeflenmez hâle gelir.
Sistem, montaj noktası çevresinde belirli bir yarıçapta ve 360 derece etkilidir. Koruma yarıçapı yapının geometrisine ve montaj yüksekliğine göre projelendirme aşamasında hesaplanır.
Kullanım Alanları ve Ürün Modelleri
CMCE yıldırım engelleme sistemi farklı yapı ve saha tipleri için ayrı modellerle sunulur:
- Tekneler, marinalar ve deniz taşıtları — Açık denizde en yüksek nokta olan direkler için özel model.
- Villalar ve apartmanlar — Konut ölçeğinde kompakt uygulamalar.
- Havaalanları — Geniş açık alan ve hassas seyrüsefer ekipmanı barındıran tesisler.
- Açık alanlar — Otoparklar, futbol ve spor sahaları, okul bahçeleri; insan yoğunluğunun açıkta olduğu alanlar.
- GSM ve anten kuleleri — Yapısı gereği yıldırım çeken, kesintisizliği kritik noktalar.
- Ticari yük gemileri
- Fabrikalar ve endüstriyel tesisler
- ATEX kapsamındaki yanıcı ve patlayıcı ortamlar — Tek bir kıvılcımın sonucunun ağır olduğu sahalar.
- Güneş enerjisi santralleri — Geniş yüzeyli, açık arazi kurulumları.
- Rüzgâr enerjisi santralleri — Yüksek maruziyetli türbin sahaları.
Standartlar ve Belgeler
Sertec S.R.L. tarafından üretilen sistem için üretici tarafından beyan edilen belge ve uygunluklar:
- INTN (Teknoloji, Standardizasyon ve Meteoroloji Enstitüsü) belgesi
- UNE-EN (IEC 62305:2012) standardına uygun üretim
- UNE-EN 62305-1:2011, UNE-EN 62305-3:2011, NFPA 780:2011, IRAM 2184:2011, CTE normlarına uygunluk
- EN 61000-6 (1, 2, 3, 4) 2020 elektromanyetik uyumluluk standardı
- NBR 5419:2005 uyumu
- NTC 4552:2008 ve SANS 10313:2021 uyumu
- CE, UL, RoHS ve ISO kalite belgeleri
- NF C 17-102 kapsamında karşılaştırmalı testler
Teknoloji 20 yılı aşkın süredir geliştirilmekte ve çok sayıda saha uygulamasında kullanılmaktadır.
